Η κρίση της διαιτησίας στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο της Κοζάνης | φωτο

Το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο διανύει μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας του. Η συρρίκνωση των σωματείων, η μείωση των παραγόντων, τα οικονομικά προβλήματα και η γενικότερη κοινωνική κόπωση έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον πίεσης και αβεβαιότητας. Μέσα σε αυτή τη συνολική κρίση, η διαιτησία — ένας από τους βασικούς πυλώνες της αγωνιστικής διαδικασίας — δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη.

Αν γυρίσουμε περίπου δεκαπέντε  χρόνια πίσω, η εικόνα ήταν σαφώς διαφορετική. Ο αριθμός των ενεργών διαιτητών ήταν μεγαλύτερος, η στελέχωση επαρκέστερη και η δυνατότητα ορισμών πιο ισορροπημένη. Υπήρχε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα, λιγότερη καταπόνηση και σαφώς καλύτερες συνθήκες διαχείρισης των αγώνων.

Σήμερα, η πραγματικότητα είναι πιο απαιτητική: λιγότερα πρόσωπα καλούνται να καλύψουν περισσότερες ανάγκες, με αυξημένες μετακινήσεις και πολλαπλές αγωνιστικές υποχρεώσεις. Η σύγκριση δεν γίνεται για λόγους νοσταλγίας, αλλά για να καταδειχθεί η μεταβολή των δεδομένων και η ανάγκη προσαρμογής σε μια νέα, πιο σύνθετη πραγματικότητα 

Το ζήτημα της διαιτησίας στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά και επιφανειακά. Συχνά διατυπώνονται παράπονα για λάθη και για την απουσία κυρώσεων, με αποτέλεσμα να βλέπουμε τα ίδια πρόσωπα να ορίζονται κάθε Σαββατοκύριακο. Για να κατανοηθεί όμως η πραγματική διάσταση του προβλήματος, απαιτείται συνολική προσέγγιση.

Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των ενεργών διαιτητών ολοένα και μειώνεται . Οι αποχωρήσεις είναι περισσότερες από τις νέες εγγραφές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις νέοι διαιτητές αναλαμβάνουν καθήκοντα πριν ολοκληρώσουν πλήρως τον κύκλο εκπαίδευσής τους, προκειμένου να καλυφθούν οι αγωνιστικές ανάγκες. Παράλληλα, έχει μειωθεί και ο αριθμός των σωματείων και των ενεργών παραγόντων. Το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο συνολικά συρρικνώνεται.

Ενδεικτικά, την ποδοσφαιρική περίοδο 2011–2012 οι διαιτητές αριθμούσαν 79. Σήμερα ο αριθμός είναι αισθητά μικρότερος.

Η γυναικεία παρουσία στη διαιτησία της ΕΠΣ Κοζάνης υπήρξε σημαντική, με 12 κορίτσια να ασχολούνται παλαιότερα με τη διαιτησία. Σήμερα, η συμμετοχή περιορίζεται σε τρεις γυναίκες: τη Δροσιά Γάτσου, την Τάσα Πανυτσίδου και τη Χρυσή Μπακατάρη. Η μόνη που παραμένει ενεργή στον χώρο του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου εκτός γηπέδου είναι η Φανή Ταρτόρα, η οποία υπηρετεί ως γραμματέας της Ένωσης.

Τότε, αρκετοί κατείχαν καίριες θέσεις και είχαν παρουσία σε υψηλό επίπεδο…πολλοί απ αυτούς ακόμα συνεχίζουν στο χώρο γενικά της διαιτησίας

Ο κ. Θόδωρος Τσιμεντερίδης αποτελεί διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της διαιτησίας στον Νομό Κοζάνης. Την περίοδο εκείνη, από τη θέση του στην Επιτροπή Διαιτησίας, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση, οργάνωση και εξέλιξη του τοπικού διαιτητικού δυναμικού. Η παρουσία του δεν περιορίστηκε σε μια συγκυριακή θητεία, αλλά χαρακτηρίζεται από συνέχεια, συνέπεια και θεσμική βαρύτητα, καθώς για πολλά χρόνια – έως και σήμερα – αποτελεί την κεντρική φυσιογνωμία και την κεφαλή της διαιτησίας στον Νομό Κοζάνης.

Η εμπειρία, η γνώση των κανονισμών και η διοικητική του επάρκεια συνέβαλαν ουσιαστικά στη διατήρηση της συνοχής και της λειτουργικότητας της διαιτησίας σε απαιτητικές περιόδους για το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο.

Την Επιτροπή Διαιτησίας πλαισιώνουν επίσης δύο καταξιωμένοι διαιτητές της ίδιας περιόδου, ο Γιώργος Γεωργιάδης και ο Γιώργος Διαμαντής. Με τη δική τους αγωνιστική εμπειρία και θεσμική συμμετοχή, συμπληρώνουν ένα σχήμα με βαθιά γνώση του αντικειμένου και ουσιαστική προσφορά στη διαιτησία του νομού.

Ο Ζούγρας Διονύσης, από τη θέση του προέδρου του Συνδέσμου Διαιτητών, διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην εκπροσώπηση και στη θεσμική στήριξη του διαιτητικού σώματος.

Όσον αφορά τους παρατηρητές σε εθνικές κατηγορίες σήμερα, αυτοί είναι οι: Γιώργος Γεωργιάδης, Γιώργος Διαμαντής, Διονύσης Ζούγρας και Κωνσταντίνος Πανυτσίδης.

Σε επίπεδο Super League έχουν παρουσία οι Τσιμεντερίδης Σταύρος, Φωτιάς Βασίλης, Μπαλιάκας Αλέξανδρος (βοηθός) και Τζιουβάρας Θεόδωρος (βοηθός).

Από τους παλαιότερους που παραμένουν εν ενεργεία σε τοπικό επίπεδο είναι οι Δεληζήσης Άρης, Καρατέρπος Δημήτρης, Κουτσώνας Νίκος,   Λαμπριανίδης Δημήτρης ο Πελετίδης Χρήστος και ο Τζιαμπάζης Χρήστος , διαιτητές με πολυετή παρουσία και εμπειρία στα γήπεδα του νομού.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Καραποναρλίδη Ευτύχιο, ο οποίος επιστρατεύτηκε εκ νέου σε μια περίοδο αυξημένων ελλείψεων. Η επιστροφή του δεν αποτελεί απλώς μια πρακτική λύση ανάγκης, αλλά μια πράξη ευθύνης και προσφοράς. Με τη γνώση και την εμπειρία που τον χαρακτηρίζουν, στέκεται ξανά στο πλευρό της διαιτησίας, αποδεικνύοντας έμπρακτα τη διάθεσή του να στηρίξει τον θεσμό σε μια δύσκολη συγκυρία. Η παρουσία του λειτουργεί ενισχυτικά τόσο αγωνιστικά όσο και συμβολικά, δείχνοντας ότι η διαιτησία παραμένει για ορισμένους ανθρώπους υπόθεση τιμής και συνέπειας.

 

Σημαντική είναι και η επιβάρυνση που καλούνται να διαχειριστούν σήμερα οι διαιτητές. Ένα τυπικό Σαββατοκύριακο δεν περιορίζεται μόνο στους αγώνες της Α’ και Β’ κατηγορίας. Οι ίδιοι διαιτητές ορίζονται συχνά και σε αναμετρήσεις υποδομών, όπως τα πρωταθλήματα Κ16 και Κ14. Αυτό σημαίνει πολλαπλούς αγώνες μέσα σε δύο ημέρες, με ελάχιστο χρόνο αποκατάστασης. Η σωματική κόπωση συνδυάζεται με ψυχική επιβάρυνση, καθώς κάθε παιχνίδι απαιτεί συγκέντρωση, διαχείριση εντάσεων και άμεσες αποφάσεις.

 

Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις καλούνται να μετακινηθούν σε μεγάλες αποστάσεις, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το ήδη απαιτητικό πρόγραμμα. Όταν η ίδια μικρή δεξαμενή διαιτητών πρέπει να καλύψει μεγάλο αριθμό αγώνων, οι αντοχές δοκιμάζονται και τα περιθώρια λαθών αυξάνονται.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η συζήτηση για τα λάθη και τις κυρώσεις δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το δομικό πρόβλημα της υποστελέχωσης. Όταν το σύστημα λειτουργεί οριακά, χωρίς επαρκή αριθμό διαιτητών, χωρίς επαρκή ξεκούραση και με αυξημένες μετακινήσεις, η ποιότητα επηρεάζεται αναπόφευκτα.

Φυσικά, δεν μπορούν να παραλειφθούν και τα παρατράγουδα που συνοδεύουν τη σημερινή κατάσταση. Η έλλειψη διαιτητών και η αίσθηση ατιμωρησίας που αναγκαστικά  συχνά επικρατεί δημιουργούν ένα περιβάλλον στρεβλό.

Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις νεότερων διαιτητών, οι οποίοι, επιδεικνύουν συμπεριφορές που δεν συνάδουν με το ήθος και τον θεσμικό ρόλο της διαιτησίας. Ευτυχώς, τα φαινόμενα αυτά παραμένουν περιορισμένα και αφορούν μονοψήφιο αριθμό περιπτώσεων. Ωστόσο, ακόμη και έτσι, ορισμένες φορές επηρεάζουν το κλίμα και τροφοδοτούν τη δυσαρέσκεια.

Αν δεν υπάρξει στρατηγικό σχέδιο ενίσχυσης της διαιτησίας — με ουσιαστική εκπαίδευση, κίνητρα προσέλκυσης νέων και καλύτερη οργανωτική υποστήριξη — το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο θα συνεχίσει να φθίνει. Η διαιτησία αποτελεί βασικό θεσμό της αγωνιστικής διαδικασίας. Η αποδυνάμωσή της τα τελευταία χρόνια δεν είναι μεμονωμένο πρόβλημα· είναι σύμπτωμα μιας ευρύτερης κρίσης που απαιτεί άμεση και σοβαρή αντιμετώπιση.

Το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο δεν ανήκει σε μία ομάδα ανθρώπων. Είναι μια αλυσίδα στην οποία κάθε κρίκος έχει καθοριστική σημασία: οι διαιτητές, τα σωματεία, οι ποδοσφαιριστές, οι παράγοντες, οι φίλαθλοι, οι διοικήσεις. Όταν ένας κρίκος αδυνατίζει, επηρεάζεται ολόκληρη η δομή.

Η ενίσχυση της διαιτησίας δεν είναι ζήτημα αντιπαράθεσης, αλλά συλλογικής ευθύνης. Η κριτική είναι αναγκαία, όμως εξίσου αναγκαία είναι η κατανόηση των συνθηκών και η διάθεση συνεργασίας. Όλοι είμαστε μέρος της ίδιας προσπάθειας. Όλοι είμαστε απαραίτητοι.

Αν θέλουμε το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο να συνεχίσει να ζει, να εξελίσσεται και να εμπνέει, οφείλουμε να σταθούμε ενωμένοι, με ρεαλισμό, θεσμικό σεβασμό και κοινό στόχο τη βιωσιμότητα και την αναβάθμισή του.

ο παρακάτω πίνακας είναι από τον αγωνιστικό απολογισμό της ποδοσφαιρικής χρονιάς 2011-2012.

👉📷